Đau lưng là một trong những triệu chứng thường gặp nhất trong thai kỳ. Nhiều mẹ bầu có thể bắt đầu cảm nhận cơn đau từ khoảng tuần thứ 18 và tình trạng này có thể kéo dài, thậm chí tăng dần cho đến những tháng cuối thai kỳ.
Tuy gây khó chịu, nhưng trong đa số trường hợp, đau lưng khi mang thai là hiện tượng sinh lý bình thường và hoàn toàn có thể cải thiện nếu mẹ bầu hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng đúng cách chăm sóc.
Vì sao mẹ bầu bị đau lưng?
Trong quá trình mang thai, cơ thể người phụ nữ có nhiều thay đổi để thích nghi với sự phát triển của thai nhi. Một số nguyên nhân chính gây đau lưng bao gồm:
- Thay đổi nội tiết tố
Hormone relaxin được cơ thể tiết ra giúp làm giãn các dây chằng vùng chậu để chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Tuy nhiên, điều này cũng khiến các khớp kém ổn định hơn, dễ gây đau và căng cơ vùng thắt lưng.
- Tăng cân và thay đổi trọng tâm cơ thể
Khi thai nhi lớn dần, tử cung phát triển làm tăng áp lực lên cột sống. Trọng tâm cơ thể dịch chuyển ra phía trước khiến cột sống thắt lưng cong nhiều hơn bình thường, gây đau mỏi.
- Căng cơ vùng lưng
Các cơ lưng phải hoạt động nhiều hơn để nâng đỡ cơ thể, dễ dẫn đến tình trạng căng cứng, đau nhức kéo dài.
- Đau thần kinh tọa
Nếu mẹ bầu cảm thấy đau lan từ vùng lưng xuống mông và chân, có thể liên quan đến tình trạng chèn ép dây thần kinh tọa – cần được theo dõi và tư vấn y tế.
Những lưu ý quan trọng giúp giảm đau lưng khi mang thai
- Duy trì tư thế đúng
- Ngồi thẳng lưng, chọn ghế có tựa lưng tốt
- Tránh ngồi quá lâu hoặc ngồi sai tư thế
- Không bắt chéo chân để hạn chế lệch khung chậu
- Vận động hợp lý
- Nên đứng dậy đi lại nhẹ nhàng sau mỗi 45–60 phút
- Tránh đứng quá lâu; nếu công việc phải đứng nhiều, nên kê một chân lên ghế thấp để giảm áp lực lưng
- Hạn chế mang vác nặng
- Khi cần nâng vật, hãy gập gối thay vì cúi lưng
- Giữ tư thế chắc chắn, sử dụng lực từ chân và tay
- Kiểm soát cân nặng thai kỳ
Tăng cân quá mức sẽ làm tăng áp lực lên cột sống, khiến tình trạng đau lưng trầm trọng hơn.
- Lựa chọn giày dép phù hợp
- Tránh giày cao gót hoặc giày đế quá mỏng
- Ưu tiên giày đế thấp, có độ nâng đỡ tốt
- Cải thiện tư thế ngủ
- Nên nằm trên đệm đủ cứng
- Sử dụng gối ôm dành cho bà bầu để giảm áp lực lên lưng và hông
Các biện pháp hỗ trợ giảm đau hiệu quả
- Đai nâng bụng cho bà bầu: giúp giảm tải trọng lên vùng thắt lưng
- Chườm nóng – lạnh: mỗi lần khoảng 10–15 phút giúp thư giãn cơ
- Tắm nước ấm hoặc tắm vòi sen massage: hỗ trợ giảm căng cơ
- Massage bầu: nên thực hiện sau 3 tháng đầu và tại cơ sở uy tín
- Tập luyện nhẹ nhàng: yoga bầu, bài tập nghiêng xương chậu giúp tăng cường cơ bụng và hỗ trợ cột sống
- Giữ tinh thần thoải mái: yếu tố tâm lý cũng ảnh hưởng đáng kể đến cảm nhận đau
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Mẹ bầu nên đến cơ sở y tế khi có các dấu hiệu sau:
- Đau lưng dữ dội, kéo dài không giảm
- Đau lan xuống chân, tê bì, yếu chi
- Đau kèm theo sốt, ra máu hoặc các dấu hiệu bất thường khác
Bác sĩ có thể chỉ định vật lý trị liệu, tư vấn chuyên khoa hoặc các phương pháp hỗ trợ phù hợp, an toàn cho thai kỳ.
Lời khuyên từ chuyên gia
Ths.BSCKII Nguyễn Công Định khuyên các mẹ bầu: đau lưng trong thai kỳ là tình trạng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát. Việc chủ động thay đổi lối sống, duy trì tư thế đúng và thăm khám kịp thời sẽ giúp mẹ bầu có một thai kỳ khỏe mạnh, thoải mái hơn.
Thông tin về sức khỏe trên trang này dựa trên các tạp chí y khoa được đánh giá ngang hàng và các tổ chức và tổ chức y tế uy tín bao gồm ACOG (American College of Obstetricians and Gynecologists), CDC (Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh) và AAP (Học viện nhi khoa Hoa Kỳ), cũng như những gì những cuốn sách mong đợi của Heidi Murkoff.
Tổ Truyền thông