Tại Hoa Kỳ, hàng năm có hàng ngàn bệnh nhân nhập viện, tử vong do mắc các bệnh liên quan đến các vi-rút đường hô hấp, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai, người bị suy giảm miễn dịch và những người mắc các bệnh lý mạn tính. Tiêm chủng vắc-xin được cho là biện pháp can thiệp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, nhập viện và tử vong liên quan đến COVID-19, cúm và vi-rút hợp bào hô hấp (RSV).
Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ (AMA) và Dự án nâng cao nhận thức về vắc-xin (Vaccine Integrity Project) đã hợp tác nhằm tiến hành đánh giá toàn diện các bằng chứng liên quan đến vắc-xin, từ đó cung cấp công khai, minh bạch các dữ liệu khoa học mới nhất về hiệu quả và an toàn của vắc-xin cho các bác sĩ, hiệp hội y khoa, tổ chức y tế cộng đồng và bệnh nhân.
Kết quả được tổng hợp từ các tổng quan hệ thống từ Cochrane Central Register of Controlled Trials, PubMed/MEDLINE, Embase, Scopus và được thể hiện tóm tắt theo bảng sau:
|
Covid-19
(155 bài công bố) [2]
|
Cúm
(69 bài công bố) [3]
|
RSV
(75 bài công bố) [4]
|
|
- Tiêm vắc-xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng, nhập viện và tử vong ở nhiều nhóm tuổi.
- Kết quả ghi nhận trong mùa dịch 2024-2025, hiệu quả vắc-xin dao động từ 19,5% đến 55% trong việc phòng ngừa nhập viện do COVID-19 ở tất cả người lớn từ 18 tuổi trở lên khi so sánh với những người chưa tiêm chủng.
- Tiêm phòng cho phụ nữ mang thai giúp giảm gần 60% các cuộc thăm khám y tế liên quan đến COVID-19 trong thai kỳ, và giảm nguy cơ nhập viện cho trẻ sơ sinh trong năm đầu đời (hiệu quả cao nhất 50%-54% trong 2 tháng đầu sau sinh).
|
- Tiêm vắc-xin giúp giảm 19,0% - 43,0% tỷ lệ nhập viện và giảm 30,0% - 65,8% tỷ lệ tử vong do cúm ở người cao tuổi.
- Giảm 28% - 67% nguy cơ nhập viện do cúm ở trẻ em.
- Vắc-xin liều cao và vắc-xin mới mRNA-1010 cho thấy hiệu quả tương đối cao hơn so với vắc-xin liều tiêu chuẩn ở người lớn tuổi (trên 50 tuổi).
- Không ghi nhận các tác dụng phụ nghiêm trọng nào (bao gồm cả hội chứng Guillain-Barré) khi tiêm đồng thời với vaccine RSV/COVID-19.
|
- Tiêm vắc-xin giúp giảm nguy cơ nhập viện liên quan đến ARV ở người 60 tuổi trở lên.
- Tiêm vắc-xin cho thai phụ giảm 51,0% - 70,0% nguy cơ nhập viện liên quan đến RSV ở trẻ sơ sinh.
- Tiêm kháng thể đơn dòng Nirsevimab cho trẻ sơ sinh giúp giảm 86,0% - 97,0% lượt khám cấp cứu và 63,6% - 93,0% ca nhập viện trong mùa dịch.
- Không ghi nhận trường hợp hội chứng Guillain-Barré nào trong 3 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên và không làm tăng nguy cơ về các tác dụng phụ trong thai kỳ.
|
Kết luận:
Vi-rút đường hô hấp vẫn là một trong những nguyên nhân dẫn đến nhập viện và tử vong trên thế giới, việc cung cấp các bằng chứng khoa học là rất cần thiết để các bác sĩ, bệnh nhân và các nhà hoạch định chính sách đưa ra quyết định về tiêm phòng vắc-xin vi-rút đường hô hấp trong mùa dịch 2026-2027.
Tiêm vắc-xin vẫn là giải pháp can thiệp hiệu quả và an toàn nhất để phòng ngừa biến chứng nặng, nhập viện và tử vong do các vi-rút đường hô hấp cho tất cả các đối tượng bao gồm người trưởng thành, trẻ em, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch.
Nguồn:
- Fryhofer, S. A., Garcia, A. M., Osterholm, M. T., & Walensky, R. P. (2026). Respiratory season virus vaccines. JAMA. https://doi.org/10.1001/jama.2026.1 8338
- Lipson, R. A., Senerth, E., Watson, M. A., Saini, H., Falk, J., Tangri, N., Sheikholeslamian, S. M., Sivakumaran, K., Babatunde, I., Wharton, M., Ulrich, A. K., Moat, L. E., Stoddart, C. J., Holmes, E. J., Walensky, R. P., Basta, N. E., & Morgan, R. L. (2026). Covid-19 vaccine effectiveness and safety for the 2026-2027 respiratory season. JAMA. https://doi.org/10.1001/jama.2026.18191
- Senerth, E., Sheikholeslamian, S. M., Sivakumaran, K., Watson, M. A., Lipson, R. A., Saini, H., Falk, J., Tangri, N., Babatunde, I., Wharton, M., Ulrich, A., Moat, L. E., Stoddart, C. J., Redepenning, S. G., Walensky, R. P., Basta, N. E., & Morgan, R. L. (2026). Influenza vaccine effectiveness and safety for the 2026-2027 respiratory season. JAMA. https://doi.org/10.1001/jama.2026.18126
- Senerth E, Sheikholeslamian SM, Babatunde I,et al. RSV immunization effectiveness and safety for the 2026-2027 respiratory season. JAMA. Published online September 2, 2026. doi:10.1001/jama.2026.17871