Da kề da – khởi đầu tốt đẹp cho trẻ ngay sau sinh
Da kề da (Skin-to-skin contact) là phương pháp đặt trẻ sơ sinh trực tiếp lên ngực trần của mẹ ngay sau khi chào đời, khi tình trạng sức khỏe của hai mẹ con cho phép. Trẻ được lau khô, đội mũ, mặc tã và nằm áp sát vào ngực mẹ, sau đó được che phủ phù hợp để giữ ấm.
Đây là phương pháp chăm sóc thiết yếu được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo áp dụng cho trẻ sơ sinh. Việc tiếp xúc da kề da sớm, liên tục và được thực hiện đúng cách giúp trẻ chuyển tiếp thuận lợi từ môi trường trong tử cung ra thế giới bên ngoài.
Theo THS Trương Thị Mỹ Hà – Trưởng phòng Điều dưỡng, Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội, da kề da sau sinh là phương pháp chăm sóc khoa học, được áp dụng rộng rãi tại nhiều cơ sở y tế. Trẻ được nằm trên ngực mẹ không chỉ cảm nhận hơi ấm mà còn được tiếp tục lắng nghe nhịp tim, giọng nói quen thuộc, từ đó cảm thấy an toàn và dễ dàng thích nghi với môi trường mới.
Nhiều lợi ích thiết thực đối với trẻ sơ sinh
Da kề da mang lại những lợi ích quan trọng đối với quá trình thích nghi và phát triển ban đầu của trẻ.
Giúp ổn định thân nhiệt: Sau khi rời khỏi bụng mẹ, trẻ phải thích nghi với môi trường bên ngoài, trong khi khả năng điều hòa thân nhiệt còn non yếu. Tiếp xúc trực tiếp với da mẹ giúp trẻ duy trì thân nhiệt ổn định, hạn chế nguy cơ hạ thân nhiệt.
Hỗ trợ ổn định nhịp tim và nhịp thở: Sự tiếp xúc gần gũi với mẹ giúp trẻ bình tĩnh hơn, hỗ trợ quá trình thích nghi về hô hấp và tuần hoàn trong những giờ đầu sau sinh.
Giảm căng thẳng, giúp trẻ ít quấy khóc: Hơi ấm, nhịp tim và giọng nói của mẹ tạo cho trẻ cảm giác quen thuộc, an toàn. Trẻ được da kề da thường bình tĩnh hơn, ít khóc hơn so với khi bị tách khỏi mẹ.
Hỗ trợ bú mẹ sớm: Khi được da kề da, trẻ có cơ hội thực hiện các phản xạ tự nhiên như tìm vú, ngậm bắt vú và bú mẹ. Điều này góp phần thúc đẩy việc nuôi con bằng sữa mẹ, đặc biệt là bú mẹ trong giờ đầu sau sinh.
Mẹ cũng nhận được nhiều lợi ích từ cái ôm đầu đời
Không chỉ có lợi cho trẻ, da kề da còn mang lại những tác động tích cực đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của người mẹ.
Khi ôm con, vuốt ve và tiếp xúc trực tiếp với trẻ, cơ thể người mẹ tăng giải phóng oxytocin – hormone có vai trò quan trọng trong quá trình co bóp tử cung, phản xạ tiết sữa và hình thành sự gắn kết tình cảm mẹ con.
Oxytocin còn được biết đến với tên gọi “hormone tình yêu”, góp phần tạo cảm giác thư giãn, hạnh phúc và gần gũi. Nhờ đó, người mẹ có thể giảm bớt căng thẳng, lo lắng sau sinh, đồng thời thêm tự tin trong hành trình chăm sóc con.
Việc được ở bên con ngay từ những giây phút đầu đời cũng giúp mẹ sớm nhận biết các tín hiệu của trẻ, hiểu hơn nhu cầu của con và hình thành sự tương tác tự nhiên giữa hai mẹ con.
Da kề da đúng cách để phát huy hiệu quả
Để phương pháp da kề da phát huy tối đa lợi ích, cần thực hiện đúng thời điểm và bảo đảm an toàn cho cả mẹ và bé.
- Nên thực hiện da kề da ngay sau sinh, tốt nhất trong giờ đầu sau sinh, nếu sức khỏe mẹ và bé ổn định.
- Đặt trẻ nằm sấp trên ngực trần của mẹ, đầu nghiêng sang một bên, mặt luôn được quan sát, mũi và miệng thông thoáng.
- Giữ ấm cho trẻ bằng khăn khô, mềm phủ lên lưng và đội mũ phù hợp.
- Duy trì tiếp xúc da kề da liên tục, hạn chế việc tách mẹ và bé không cần thiết.
- Theo dõi màu sắc da, nhịp thở, thân nhiệt và trạng thái của trẻ trong suốt quá trình thực hiện.
Đối với trẻ sinh non hoặc trẻ cần hỗ trợ y tế, việc tiếp xúc da kề da cần được thực hiện theo chỉ định và hướng dẫn của nhân viên y tế, phù hợp với tình trạng sức khỏe của trẻ.
Da kề da là một phương pháp chăm sóc đơn giản nhưng chứa đựng giá trị lớn lao. Từ cái ôm đầu đời ấy, trẻ được sưởi ấm, được bảo vệ và cảm nhận sự an toàn; người mẹ cũng bắt đầu hành trình nuôi dưỡng, yêu thương và đồng hành cùng con.
Đôi khi, sự khởi đầu tốt đẹp nhất của một em bé không nằm ở điều gì lớn lao, mà bắt đầu từ vòng tay ấm áp của mẹ.
Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội
Tổng đài đặt khám: 1900 6922
Địa chỉ:
- 929 La Thành, Phường Láng, Hà Nội
- 38 Cảm Hội, Phường Hai Bà Trưng, Hà Nội
- 10 Quang Trung, Phường Hà Đông, Hà Nội
- 88-90 Lê Lợi, Phường Hà Đông, Hà Nội
Thu Linh - Phòng Truyền thông