Tiếng mẹ gọi, lời ru dịu dàng hay những âm thanh đầu tiên của cuộc sống đều có ý nghĩa đặc biệt đối với hành trình phát triển của mỗi em bé. Thính giác không chỉ giúp trẻ cảm nhận thế giới xung quanh mà còn là nền tảng quan trọng cho sự hình thành ngôn ngữ, khả năng giao tiếp và phát triển nhận thức.
Tuy nhiên, không phải em bé nào sinh ra cũng có thính lực bình thường. Một số trẻ có thể bị suy giảm thính lực bẩm sinh nhưng không có biểu hiện rõ ràng trong những ngày đầu đời. Nếu không được phát hiện kịp thời, tình trạng này có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng nghe, nói và hòa nhập của trẻ.
Vì vậy, sàng lọc thính lực sơ sinh là một trong những kiểm tra quan trọng cha mẹ không nên bỏ qua.
Vì sao cần sàng lọc thính lực ngay sau sinh?
Trẻ bị suy giảm thính lực thường khó được nhận biết bằng quan sát thông thường. Ngay cả khi trẻ vẫn có phản ứng với một số âm thanh, điều đó cũng chưa đủ để khẳng định trẻ có thính lực bình thường.
Việc phát hiện sớm giúp trẻ có cơ hội được thăm khám chuyên sâu, xác định chính xác tình trạng thính lực và tiếp cận các biện pháp can thiệp phù hợp trong giai đoạn vàng phát triển ngôn ngữ.
Theo khuyến nghị quốc tế về phát hiện và can thiệp sớm khiếm thính ở trẻ em, quy trình cần hướng tới ba mốc quan trọng:
- Trước 1 tháng tuổi: Hoàn thành sàng lọc thính lực.
- Trước 3 tháng tuổi: Hoàn thành đánh giá chẩn đoán nếu trẻ có kết quả sàng lọc nghi ngờ.
- Trước 6 tháng tuổi: Bắt đầu các biện pháp can thiệp phù hợp nếu xác định trẻ bị suy giảm thính lực.
Phát hiện càng sớm, trẻ càng có nhiều cơ hội phát triển khả năng giao tiếp và ngôn ngữ tốt hơn.
Sàng lọc thính lực sơ sinh được thực hiện như thế nào?
Sàng lọc thính lực là phương pháp kiểm tra đơn giản, nhanh chóng, không xâm lấn và không gây đau cho trẻ. Thông thường, việc kiểm tra được thực hiện khi trẻ đang ngủ hoặc nằm yên, giúp quá trình đo diễn ra thuận lợi.
Tại Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội, hiện áp dụng hai phương pháp sàng lọc thính lực sơ sinh:
- Đo âm ốc tai (OAE – Otoacoustic Emissions)
Một đầu dò nhỏ, mềm được đặt nhẹ nhàng vào ống tai của trẻ. Thiết bị phát ra những âm thanh nhẹ và ghi nhận âm thanh phản hồi từ ốc tai. Kết quả giúp đánh giá hoạt động của tế bào lông ngoài trong ốc tai.
- Đo đáp ứng thính giác thân não (ABR – Auditory Brainstem Response)
Phương pháp này sử dụng âm thanh kích thích và các điện cực cảm biến đặt trên da đầu, vùng trán hoặc sau tai để ghi nhận đáp ứng điện của đường dẫn truyền thính giác đến thân não.
Cả hai phương pháp đều an toàn, không gây đau và không đòi hỏi trẻ phải chủ động phản ứng với âm thanh. Thời gian thực hiện thường chỉ vài phút đối với phương pháp OAE và có thể lâu hơn với ABR, tùy quy trình đo.
Kết quả sàng lọc chưa đạt có đáng lo ngại?
Đây là điều khiến nhiều cha mẹ lo lắng khi nhận kết quả kiểm tra thính lực của con.
Thực tế, kết quả sàng lọc chưa đạt không đồng nghĩa với việc trẻ bị điếc hoặc chắc chắn có vấn đề về thính lực.
Một số yếu tố tạm thời có thể ảnh hưởng đến kết quả như:
- Trẻ cử động nhiều, quấy khóc trong quá trình đo.
- Tiếng ồn từ môi trường xung quanh.
- Dịch ối, chất gây hoặc dịch còn tồn đọng trong ống tai sau sinh.
- Trẻ chưa ở trạng thái yên tĩnh phù hợp để thực hiện kiểm tra.
Trong trường hợp kết quả chưa đạt, trẻ có thể được chỉ định đo lại theo quy trình. Nếu kết quả tiếp tục bất thường, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa thính học để được đánh giá, chẩn đoán chính xác và tư vấn hướng can thiệp phù hợp.
Ngay cả khi trẻ có kết quả sàng lọc đạt, cha mẹ vẫn nên theo dõi sự phát triển thính giác, ngôn ngữ của con trong những năm đầu đời và đưa trẻ đi kiểm tra nếu nhận thấy dấu hiệu bất thường.
Sàng lọc sớm – Món quà ý nghĩa dành cho tương lai của con
Những năm tháng đầu đời là giai đoạn đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Bên cạnh các xét nghiệm sàng lọc bệnh lý bẩm sinh, kiểm tra thính lực cũng là bước chăm sóc sức khỏe sơ sinh cần được cha mẹ quan tâm.
Tại Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội, dịch vụ sàng lọc thính lực được triển khai nhằm hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ suy giảm thính lực ở trẻ ngay từ những ngày đầu sau sinh, giúp gia đình chủ động theo dõi và có hướng chăm sóc phù hợp.
Đừng chờ đến khi con chậm nói mới quan tâm đến khả năng nghe. Hãy sàng lọc thính lực sớm để mỗi em bé đều có cơ hội lắng nghe, cảm nhận và khám phá thế giới một cách trọn vẹn nhất.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Trung tâm Sàng lọc chẩn đoán trước sinh và sơ sinh
Tầng 1, nhà D – Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội
929 La Thành, Ba Đình, Hà Nội
Điện thoại đặt khám: 1900.6922 (bấm phím 2)
Thu Linh - Tổ Truyền thông