Song thai một bánh rau, một buồng ối (Monochorionic Monoamniotic - MCMA) là thể song thai hiếm gặp trong sản khoa, với tỷ lệ khoảng 1/20.000 thai kỳ, chiếm gần 1% các trường hợp song thai tại Việt Nam. Khác với những dạng song thai có màng ngăn, ở song thai MCMA, hai thai nhi cùng phát triển trong một buồng ối và cùng chia sẻ một bánh rau.
Ảnh: Song thai 1 bánh rau 1 buồng ối
Do không có màng ngăn giữa hai thai, dây rốn của hai bé có thể quấn, xoắn vào nhau hoặc bị chèn ép trong quá trình thai nhi cử động. Biến chứng dây rốn có thể xảy ra đột ngột, không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng, làm gián đoạn quá trình cung cấp máu và oxy cho thai nhi, dẫn đến suy thai cấp, thiếu oxy hoặc thai lưu. Ngoài ra, thai kỳ dạng này cũng có thể gặp các nguy cơ khác như hội chứng truyền máu song thai, thai chậm phát triển trong tử cung, sinh non và tử vong chu sinh.
Vì vậy, song thai một bánh rau, một buồng ối cần được quản lý thai nghén chặt chẽ tại cơ sở chuyên khoa sản và theo dõi thường xuyên bằng siêu âm, máy theo dõi tim thai cùng các phương pháp đánh giá sức khỏe thai nhi phù hợp. Đa số các trường hợp MCMA được chỉ định chấm dứt thai kỳ chủ động ở mốc 32 - 34 tuần theo khuyến cáo chuyên môn.
Sản phụ 29 tuổi (Ninh Bình) mang thai lần thứ hai. Suốt thai kỳ, chị theo dõi thai tại một phòng khám tư ở Hà Nam. Thai kỳ lần này đặc biệt hơn rất nhiều khi chị mang song thai tự nhiên 1 bánh rau, 1 buồng ối - dạng song thai hiếm gặp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ và cần được theo dõi sát sao.
Ngày 06/7, sản phụ nhập Khoa Sản bệnh A4, Bệnh viện Phụ Sản Hà Nội do thai chậm tăng trưởng trong tử cung. Trước đó, chị đã được tiêm đủ thuốc hỗ trợ trưởng thành phổi cho thai nhi từ tuần thai thứ 28.
Tại thời điểm nhập viện, thai kỳ đã ở tuần thứ 34. Qua thăm khám và siêu âm, các bác sĩ ghi nhận một thai ở ngôi đầu, thai còn lại ở ngôi ngang, kèm theo tình trạng thai chậm tăng trưởng trong tử cung. Sự phối hợp của nhiều yếu tố nguy cơ, gồm song thai cùng buồng ối, thai chậm tăng trưởng và tư thế thai không thuận lợi, khiến việc tiếp tục kéo dài thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ xảy ra biến chứng đối với cả hai thai nhi.
Trước tính chất phức tạp và nguy cơ cao của ca bệnh, TS.BS Nguyễn Mạnh Trí - Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Sản bệnh A4 cùng ekip chuyên môn đã tiến hành hội chẩn, đánh giá toàn diện tình trạng của sản phụ và hai thai nhi.
Sau hội chẩn, các bác sĩ thống nhất chỉ định mổ lấy thai nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra biến cố dây rốn và bảo đảm an toàn cao nhất cho mẹ và hai bé.
Ngày 07/7, ca mổ do ThS.BSCKII Bùi Đức Quyết - Phó Trưởng khoa Điều trị Sản tự nguyện D4, BSCKI Phạm Khương Vũ cùng ekip Gây mê hồi sức thực hiện. Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Hai bé trai chào đời với cân nặng lần lượt 1.700 g và 1.500 g. Sau sinh, hai bé được chuyển đến Khoa Sơ sinh để tiếp tục theo dõi, chăm sóc và điều trị phù hợp với tuổi thai và cân nặng.
Ảnh: Ekip phẫu thuật - ThS.BSCKII Bùi Đức Quyết, BSCKI Phạm Khương Vũ cùng ekip Gây mê hồi sức
Đáng chú ý, trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ ghi nhận dây rốn của hai thai nhi đã xoắn chặt vào nhau. Đây là hình ảnh điển hình cho nguy cơ đặc biệt của song thai một buồng ối. Khi hai dây rốn xoắn hoặc chèn ép lẫn nhau, dòng máu và lượng oxy cung cấp cho thai nhi có thể bị ảnh hưởng bất cứ lúc nào, dẫn đến suy thai cấp hoặc những biến cố nghiêm trọng khác.
Ảnh: Hai dây rốn xoắn chặt vào nhau
Việc phát hiện tình trạng hai dây rốn xoắn chặt trong ca mổ cho thấy quyết định chấm dứt thai kỳ tại thời điểm này là phù hợp và kịp thời. Sự phối hợp chặt chẽ giữa quá trình theo dõi, đánh giá chuyên môn, hội chẩn và tổ chức phẫu thuật đã góp phần giúp hai bé chào đời an toàn.
Song thai một bánh rau, một buồng ối là thai kỳ nguy cơ cao, cần được phát hiện sớm và theo dõi sát trong suốt quá trình mang thai. Thai phụ cần khám thai đúng lịch, thực hiện đầy đủ các chỉ định siêu âm, theo dõi tim thai và đánh giá sự phát triển của thai nhi theo hướng dẫn của bác sĩ.
Đặc biệt, thai phụ mang song thai MCMA nên được quản lý thai nghén tại cơ sở y tế có chuyên khoa sản, sơ sinh, gây mê hồi sức và khả năng xử trí cấp cứu sản khoa. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng, ra máu hoặc ra nước âm đạo, thai máy giảm, mệt nhiều, đau đầu, hoa mắt hoặc bất kỳ biểu hiện khác thường nào, thai phụ cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Thành công của ca bệnh một lần nữa khẳng định vai trò quan trọng của việc phát hiện sớm, quản lý thai nghén chặt chẽ, theo dõi sát và lựa chọn thời điểm can thiệp phù hợp đối với các trường hợp thai kỳ nguy cơ cao. Đây chính là những yếu tố quan trọng giúp bảo đảm an toàn cho cả mẹ và trẻ sơ sinh.